Những Con số ấn tượng trong cuộc đời làm báo của Chủ tịch Hồ Chí MInh

KỶ NIỆM 88 NĂM NGÀY BÁO CHÍ CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM (21/61925 – 21/6/2013) ----------- Sự vĩ đại và cao quý của của Hồ Chí Minh được thể hiện trên nhiều phương diện từ cuộc đời, sự nghiệp đến tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách của Người.
Những Con số ấn tượng trong cuộc đời làm báo của Chủ tịch Hồ Chí MInh

Những Con số ấn tượng trong cuộc đời làm báo của Chủ tịch Hồ Chí MInh

Trãi qua những chặng đường lịch sử, Người là linh hồn, là ngọn cờ chói lọi lãnh đạo cách mạng Việt Nam giành từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Suốt cả cuộc đời, Người đã đấu tranh không mệt mỏi cho sự nghiệp Cách mạng của dân tộc, vì độc lập, tự do, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân và cho toàn nhân loại... Người đã làm cho hai tiếng Việt Nam được vang lên trên khắp thế giới với niềm kiêu hãnh tự hào.
Trong vô vàn các yếu tố tạo nên phong cách diện mạo Hồ Chí Minh, chúng ta không thể không kể đến tấm lòng say mê trân trọng của Người đối với báo chí. Cuộc đời làm báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh có những điều, những sự kiện, những con số cho đến nay vẫn không ngừng làm cho mọi người, đặc biệt là những người làm báo ngạc nhiên và thán phục.
          Trong cuộc đời làm báo của mình, Bác Hồ đã từng là người sáng lập và đồng thời là chủ bút nhiều tờ báo, tiêu biểu là 3 tờ Người cùng khổ, Thanh niên Việt Nam độc lập. Sự ra đời của những tờ báo này đã có một vai trò hết sức quan trọng, đánh dấu những dấu son trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam và góp phần không nhỏ vào thành công chung của cách mạng Việt Nam.
Tờ báo đầu tay mà Bác là một trong những người sáng lập nên là Báo Người cùng khổ (Le Paria). Tờ báo này ra số đầu tiên vào ngày 1/4/1922 với khổ giấy 36 x 50. Bên cạnh tên chính của tờ báo bằng tiếng Pháp còn có tên báo bằng tiếng Ả Rập ở bên trái và tiếng Hán phía bên phải: Lao động báo. Tiêu đề của báo là: Diễn đàn của các dân tộc thuộc địa. Địa chỉ của báo ở số 16 Giắc cơ Calô, Pari VI.
          Sau tờ báo Người cùng khổ, để giúp các cán bộ cách mạng, các chí sĩ và thanh niên yêu nước nắm bắt được tình hình thời sự, tiếp cận với lý luận cách mạng, hiểu được những chủ trương của cách mạng Việt Nam, Hồ Chủ tịch đã cùng với một số đồng chí cho ra đời tờ báo Thanh niên. Tờ báo là cơ quan ngôn luận của Thanh niên Cách mạng đồng chí hội, do Bác sáng lập và là cây bút chủ chốt; ngoài ra một số Ủy viên của Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí hội như Lê Hồng Phong, Hồ Tùng Mậu, Lê Duy Điếm cũng tham gia trong Ban biên tập. Báo được thể hiện bằng hai ngôn ngữ Việt và Hán trên khổ giấy 18 x 24, chữ viết bằng bút sắt trên giấy sáp. Số đầu tiên ra ngày 21/6/1925... Báo Thanh niên thường ra 4 trang (tuy nhiên cũng có một số số chỉ có 2 trang) gồm các chuyên mục: xã luận, tin tức, diễn đàn phụ nữ, thanh niên vấn đáp phê bình, trả lời bạn đọc... và tranh vẽ minh họa. Mỗi số báo ra khoảng 100 bản, hầu hết được bí mật gửi về Việt Nam, một số ít gửi cho cơ sở cách mạng của ta ở Thái Lan.
          Sau hai tờ báo Người cùng khổ Thanh niên, Hồ Chủ tịch đã sáng lập Báo Việt Nam độc lập. Tờ báo là cơ quan tuyên truyền của Ban Việt Minh tỉnh Cao Bằng. Báo ra số đầu tiên vào ngày 1/8/1941, mỗi tháng 3 số, mỗi số 2 trang khổ nhỏ...
          Để có được những nguồn thông tin và không ngừng nâng cao vốn hiểu biết phục vụ cho sự nghiệp cách mạng nước nhà, Bác luôn luôn chú trọng đến việc đọc sách báo để thu thập thông tin, tư liệu. Qua việc đọc sách báo, nghiên cứu tư liệu trong và ngoài nước, Bác đã khai thác được một nguồn thông tin vô cùng to lớn từ nhiều nguồn khác nhau như: sách, báo, tạp chí, tin của các hãng thông tấn, phát biểu của các chính khách, ca dao, tục ngữ... Về ngôn ngữ, Bác cũng đã đọc bằng nhiều thứ tiếng khác nhau như: Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga, Thái Lan, Tây Ban Nha...
          Tổng số các trích dẫn Hồ Chủ tịch đã sử dụng trong bài viết của mình là 534. Trong đó nguồn tư liệu từ các báo được Người sử dụng và trích dẫn tới 218 lần. Riêng
các tên báo, tạp chí Bác đã sử dụng để khai thác tư liệu đã lên đến gần 200 tờ. Những tờ báo Bác thường sử dụng trong thời kỳ hoạt động ở Pháp là tờ Nhân đạo (L'humanité), Phigarô (Le Figaro), Thế giới (Universel), Thời đại (Le Temps), Bình dân (Le Puuple), Dân chúng (Populaire)... Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Bác thường xuyên cập nhật và trích dân tin tức từ các tờ: Thời báo Nưu Ước, Nưu Ước luận đàm, Người Mỹ, Tin tức Thế giới, Chiến sĩ...
          Sau sách báo là các tư liệu lịch sử, các tư liệu này đã được Bác sử dụng đến 126 lượt. Bên cạnh các nguồn tài liệu đã công công bố, Bác còn trích dẫn từ những nguồn tài liệu chưa công bố như nhật ký quân nhân... (80 lượt). Ngoài ra, Bác cũng rất quan tâm theo dõi thông tin của các hãnh thông tấn nước ngoài. Có 43 lần Người trích dẫn các tin từ 18 hãng thông tấn của Anh, Pháp, Mỹ... như Reuters, AP, AFP, UPI... Trong đó, tin của hãng thông tấn UPI được Bác quan tâm nhất. Người đã trích dẫn 16 lần các tin của hãng này trong các bài viết của mình. Trong các nguồn tài liệu, sách cũng là một nguồn được Bác quan tâm khai thác nhưng với một tỷ lệ thấp hơn so với báo chí (chỉ khoảng 5% lượt trích). Đối với việc đọc sách để lấy thông tin, ngoài các tác phẩm văn học, những tác phẩm của các nhà khai sáng... mà Bác đã đọc thời trai trẻ thì sau này Bác đã giành sự quan tâm đặc biệt hơn đến các sách chính trị xã hội, các tác phẩm kinh điển của Mác, LêNin. Chỉ riêng Lênin toàn tập đã được Người trích dẫn tới 12 lần... Ngay cả truyện ngụ ngôn của La Phông-ten cũng được Người trích dẫn đến 3 lần trong các bài viết khác nhau.
          Tìm hiểu về các nguồn tài liệu mà Bác thường khai thác và sử dụng, chúng ta càng thêm khâm phục và hiểu rõ hơn về tài trí của Bác. Biết cách khai thác được thông tin đầy đủ, chính xác và có tính thiết phục cao là một trong những bí quyết quan trọng để Hồ Chủ tịch lãnh đạo chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam đi đến thành công.
          Một trong những nguyên nhân dẫn đến thành công trong nghệ thuật lãnh đạo của Hồ Chủ tịch là Người luôn biết vạch ra các chủ trương, đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn. Báo chí luôn được Người sử dụng như là công cụ đắc lực cho việc tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách đó. Theo thống kê, trong vòng 50 năm làm báo (từ năm 1919 đến năm 1969) Bác đã viết được gần 2000 bài báo. Chỉ tính riêng các bút danh viết báo thì Bác đã dùng đến 54 bút danh khác nhau. Như vậy tổng số bút danh viết cả báo lẫn sách là 90 bút danh và tổng số bài có bút danh là 1524 bài.
          Theo thống kê của các nhà nghiên cứu, trong số các bút danh viết báo, CB là bút danh Bác sử dụng nhiều nhất với 703 bài, kế đến là bút danh T.L: với 251 bài, bút danh Đ.X. được sử dụng trong 175 bài, bút danh Nguyễn Ái Quốc và Chiến sĩ được sử dụng trong 83 bài, Trần Lực được sử dụng trong 75 bài, L.T. được sử dụng trong 15 bài, bút danh Nói Thật được sử dụng 14 lần, bút danh X.Y.Z. được sử dụng 10 lần...
          Tờ báo được Bác gửi đăng bài nhiều nhất là tờ báo Nhân dân. Kể từ khi ra số đầu tiên vào ngày 11/3/1961 đến ngày 1/6/1969, Bác đã viết tổng cộng 1205 bài báo cho báo Nhân dân. Có những năm Bác viết hơn 200 bài báo. Cụ thể đó là năm 1955, Bác đã viết tổng cộng 244 bài. Năm 1969, khi sức khỏe đã yếu nhưng Bác vẫn gửi đăng 4 bài báo. Bài báo đầu tiên Bác viết là bài "Yêu sách" đăng trên báo Nhân đạo (L'Humanité) số ra ngày 18/6/1919 và bài báo cuối cùng là bài "Nâng cao trách nhiệm chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng" đăng trên báo Nhân dân ngày 1/8/1969...
 
          Bác đã đi xa nhưng tấm gương của Người, những lời chỉ bảo, những tư tưởng, những bài báo của Người sẽ vẫn còn sống mãi đối với nhân dân Việt Nam nói chung, đối với những người làm báo nói riêng. Hy vọng rằng những người làm báo hôm nay và mai sau sẽ luôn sống và viết báo theo phong cách của Bác, sẽ luôn làm tốt theo những điều Bác dặn để công tác báo chí luôn giữ một vị trí quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng ta, nhân dân ta./.

Tác giả bài viết: Mai Hồng Lâm

Nguồn tin: Phó Bí thư đoàn Sở

vhttdlqnam.gov.vn